‘Als toezichthouder met bestuurderservaring moet je altijd waken voor rolzuiverheid’

Hesje van der Meer is CFO/COO bij KWF Kankerbestrijding en is op vrijwillige basis toezichthouder bij Organisatie Oude Muziek en Stichting Apenheul.  

  ‘Ik kom uit de profitwereld, maar het boeiende is dat je ook in de non-profit met commercie te maken hebt. Natuurlijk is er een duidelijke maatschappelijke missie, maar een wezenlijk onderdeel van de bedrijfsvoering is commercieel: in het geval bij Organisatie Oude Muziek en Apenheul, is dat kaartverkoop en klantbeleving. Ik denk eerlijk gezegd niet dat de dagelijkse gang van zaken bij een profit of non-profitorganisatie verschilt, wel is het stakeholdersveld anders. Not for profit brengt een andere complexiteit met zich mee. De maatschappelijke belangen zijn groter en zo ook de governance. De Apenheul heeft bijvoorbeeld te maken met overheidsinstellingen als de gemeente, provincie en het Rijk, dierenwelzijn en de Nederlandse Vereniging van dierentuinen. Oude Muziek brengt, onder meer door haar financieringsvorm, relaties met gemeente, provincies en met het ministerie van Cultuur en Onderwijs met zich mee. In de profit zijn het, naast reguliere stakeholders als personeel, leveranciers en klanten, voornamelijk aandeelhouders die een rol spelen.’

Maatschappelijke relevantie

‘Het is natuurlijk mooi dat ik iets kan betekenen in organisaties met maatschappelijke relevantie. Ik komt iets brengen, zoals mijn professionele en kritische blik. Daar staat tegenover dat ik er iets nieuws voor terug krijg. Ik ben relatief jong in de toezichthoudende wereld. Wel heb ik veel ervaring opgedaan aan ‘de andere kant van de tafel’, als bestuurder. Het is interessant om nu vanuit de toezichthoudende rol naar een organisatie te kijken. Ik leer daarvan. Vanwege mijn eigen ervaring begrijp ik de rol van de bestuurders bovendien goed. Het meest lastige is dat je moet oppassen dat je hierdoor niet te veel opschuift naar de bestuurdersrol. Het kan soms een grijs gebied zijn met lang niet altijd harde scheidingslijnen, het is goed om je hier bewust van te zijn. Je moet als toezichthouder met bestuurderservaring in die zin altijd blijven waken voor rolzuiverheid. Het helpt als je werkt met goede bestuurders, dan is de verleiding wat minder groot.’

Corona

‘Vanwege corona kon het festival Oude Muziek in Utrecht vorig jaar, voor het eerst in veertig jaar, niet doorgaan. Het festival trekt zo’n 70.000 bezoekers waarvan een groot deel een wat oudere, kwetsbare doelgroep is. Met constant wijzigende coronamaatregelen is het een organisatorische puzzel om een kwalitatief goed en veilig festival te organiseren. Bij Stichting Apenheul speelden weer andere vraagstukken, zoals dierveiligheid: in hoeverre zijn apen in staat besmet te worden of kunnen zij bezoekers besmetten? En de vraag wanneer het park weer voor bezoekers opengesteld kon worden en met welke aanpassingen. Gelukkig is het park, hetzij iets later, weer open. Door alle nieuwe, afwegingen en vragen bij hebben de Raden van Toezicht van beide organisaties meer dan normaal vergaderd. Hierin kwamen vraagstukken als (NOW)subsidie, openingen en sluitingen, veiligheid, welzijn van personeel en veranderende cijfers veelvuldig aan de orde. Van medewerkers is ongelofelijk veel gevraagd en ik vind dat de bestuurders hier heel goed mee om zijn gegaan. Enerzijds was deze tijd zwaar omdat er veel onzekerheid was, anderzijds heeft het ook samenhorigheid en creativiteit gebracht. Zo hebben we bij Oude Muziek veel meer concerten online gedaan. Een beetje uit nood natuurlijk. Maar die werden wel heel goed bekeken. Ik weet zeker dat die zonder corona nooit zo succesvol waren geweest.’ Bron foto: Marit van den Berg Photography  

---

De editie van Goed Bestuur en Toezicht die in juni is verschenen staat in het teken van de vrijwillige bestuurder en toezichthouder. De komende tijd verschijnen er portretten van vrijwillige bestuurders en toezichthouders op het Platform voor Governance. Waarom doen zij dit werk op vrijwillige basis? Wat zijn hun drijfveren? En waar lopen ze tegenaan? Houd de website en de nieuwsbrief de komende tijd in de gaten.