Een jaar van bezinning. Risicomanagement na corona.

Een jaar van up’s en down’s. Een jaar van minder vrijheid en onzekerheid. Ook een jaar van weinig aandacht besteden aan risicomanagement, omdat er al genoeg andere zorgen waren. Petra van den Boorn, risicomanagementexpert en auteur van het boek Bewust risicomanagement in de zorg, deelt, een jaar na corona, haar bevindingen.  

  Risicomanagement gaat over het bepalen van de organisatie- en procesdoelstellingen en het inschatten van de risico’s en kansen die het realiseren van die doelstellingen kunnen beïnvloeden. Ook de zorgsector heeft te maken met risico’s. ‘Iedere organisatie heeft z’n eigen uitdagingen, maar er zijn risico’s die in de hele sector spelen’, legt Van den Boorn uit. ‘Denk bijvoorbeeld aan een tekort aan personeel, risico’s voor de veiligheid en de privacy van patiënten en zoals we nu allemaal meemaken, het uitbreken van een pandemie.’ De meeste zorgorganisatie hebben het risico dat we te maken zouden krijgen met een pandemie als zeer klein ingeschat, maar wel met hele grote gevolgen. ‘De kunst van risicomanagement is om problemen proberen voor te zijn, je af te vragen wat de gevolgen voor je organisatie kunnen zijn en hierop in te spelen. Dit is bij lang niet alle organisaties voldoende gebeurd met als gevolg dat men in het begin van deze crisis vooral bezig was om brandjes te blussen.’

Complex

Zorgorganisaties waren in de tweede lockdown daardoor wel een stuk beter voorbereid. ‘Omdat er nu een draaiboek klaarlag kon men veel sneller schakelen. Dit is ook de essentie van risicomanagement, dat je evalueert wat er goed en fout ging en op basis daarvan nieuwe inzichten implementeert. Het is geen statisch geheel en het gaat er met name om dat je niet blijft afwachten, zodat schade beperkt kan blijven.’ Dat te lang afwachten is door veel organisaties in Nederland en ook de overheid gedaan, geeft ze verder aan. ‘Dat is jammer, als er eerder was gehandeld was het misschien niet zo ver gekomen. Maar het nadeel van dit soort situaties is dat Nederland natuurlijk geen eiland is. Zelfs als zou je het land drie weken volledig plat leggen om een uitbraak de kiem in te smoren, dan nog kan er altijd iemand de grens overkomen die het virus bij zich draagt. Waarna de verspreiding weer heel snel kan gaan. Dat maakt het complex.’ Van den Boorn schreef vorig jaar april een artikel over risicomanagement en de coronacrisisen deelde die op LinkedIn. Welke bevindingen heeft ze een jaar na corona gedaan? ‘Vorig jaar stonden we aan het begin en was er vooral nog veel optimisme. Iedereen hield zich keurig aan de coronamaatregelen, in de hoop dat we het virus dan snel onder controle zouden krijgen. Maar nu merk je dat iedereen coronamoe is en dat men minder bereid is zich aan de maatregelen te houden. Maar er was ook ruimte voor bezinning. Het besef dat dit nog eens kan gebeuren is er nu en ik zie dat organisaties zich daardoor meer bezighouden met risicomanagement.’

Integraal

Dit komt volgens haar ook omdat het risico op het uitbreken van een nieuwe pandemie nu veel hoger wordt ingeschat. ‘Als het heel vaak regent, dan schat je de kans dat het weer gaat regenen hoger in. Ook al is dat statistisch natuurlijk niet zo. Dat geldt hiervoor ook. Mijn advies is om bij het implementeren van risicomanagement het wel integraal aan te pakken. Zeker bij grote organisaties zie je dat het erg versnipperd kan zijn, dat het bij verschillende afdelingen belegd is. Terwijl individuele risico’s wel op de hele organisatie kunnen doorwerken. Als iemand in een afdeling ergens aan een knop draait, dan kan dit impact hebben op een andere afdeling. De coronacrisis is dus een goede kans om dit in een keer goed aan te pakken. Als je nog impliciet bezig was met risicomanagement, zet het dan op papier, kijk naar alle risico’s, maar ook naar de kansen en pak het integraal aan. Zet dus als het ware een paraplu over je organisatie heen.’

Petra van den Boorn schreef het boek Bewust risicomanagement in de zorg. Meer weten of bestellen? Klik hier.

---

 

Petra van den Boorn is risicomanagementexpert, internal audit manager en auteur van het boek Bewust risicomanagement in de zorg.